ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸರಳ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ (Step-by-Step guide)
೧. ಪೂಜಾ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕಲ್ಪ (Preparation & Intention)
- ಸ್ಥಳ ಶುದ್ಧಿ: ಮುಂಜಾನೆ ಬೇಗ ಎದ್ದು ಮನೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಪೂಜಾ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ರಂಗೋಲಿ ಹಾಕಿ, ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳಿಂದ ತಳಿರು ತೋರಣಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕು.
- ಪೂಜಾ ದ್ರವ್ಯಗಳು: ಹಳದಿ, ಕುಂಕುಮ, ಅಕ್ಷತೆ, ಗಂಧ, ವೀಳ್ಯದೆಲೆ, ಅಡಿಕೆ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ವಿವಿಧ ಸುಗಂಧಿತ ಹೂವುಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬಟ್ಟು ಅಥವಾ ಪಾಯಸವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ದೀಪಾರಾಧನೆ: ಮಂಟಪದ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯ ದೀಪಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಪೂಜಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕು.
೨. ಹರಿದ್ರ ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆ (Lord Ganesha Puja)
ಯಾವುದೇ ವಿಘ್ನಗಳು ಬಾರದಿರಲು ಮೊದಲು ಗಣೇಶನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
- ವಿಧಾನ: ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅರಿಶಿನದಿಂದ ಗಣಪತಿಯನ್ನು (ತ್ರಿಕೋನ ಆಕಾರ) ಮಾಡಿ, ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು.
- ಮಂತ್ರ:
ಶುಕ್ಲಾಂಬರಧರಂ ವಿಷ್ಣುಂ ಶಶಿವರ್ಣಂ ಚತುರ್ಭುಜಮ್ |
ಪ್ರಸನ್ನವದನಂ ಧ್ಯಾಯೇತ್ ಸರ್ವವಿಘ್ನೋಪಶಾಂತಯೇ || - ಉಪಚಾರ: ಅರಿಶಿನ ಗಣೇಶನಿಗೆ ಗಂಧ, ಕುಂಕುಮ, ಅಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಧೂಪ-ದೀಪ ತೋರಿಸಿ, ಸಣ್ಣ ಬೆಲ್ಲದ ತುಂಡನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
೩. ಕಳಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಆಹ್ವಾನ (Kalasha Sthapana & Invocation)
- ವಿಧಾನ: ಪೂಜಾ ಮಂಟಪದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಟ್ಟೆಯನ್ನಿಟ್ಟು, ಅದರಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಹರಡಬೇಕು. ಅದರ ಮೇಲೆ ತಾಮ್ರ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಕಳಶವನ್ನು ಇಡಬೇಕು.
- ಕಳಶ ಅಲಂಕಾರ: ಕಳಶಕ್ಕೆ ಶುದ್ಧವಾದ ನೀರು, ಅಡಿಕೆ, ನಾಣ್ಯ, ಚಿಟಿಕೆ ಅರಿಶಿನ-ಕುಂಕುಮ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ. ಕಳಶದ ಬಾಯಿಗೆ ಐದು ಅಥವಾ ಒಂಬತ್ತು ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳನ್ನು ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ.
- ದೇವಿಯ ಮುಖವಾಡ: ಅರಿಶಿನ ಸವರಿದ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗೆ (ಅಥವಾ ಸಿದ್ಧವಿರುವ ದೇವಿಯ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಮುಖವಾಡಕ್ಕೆ) ಕಣ್ಣು, ಮೂಗು, ಒಡವೆ ಹಾಗೂ ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಉಡಿಸಿ, ಕಳಶದ ಮೇಲೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು.
- ಮಂತ್ರ (ಆವಾಹನೆ):
ಪದ್ಮಾಸನೇ ಪದ್ಮಕರೇ ಸರ್ವಲೋಕೈಕ ಪೂಜಿತೇ |
ನಾರಾಯಣಪ್ರಿಯೇ ದೇವಿ ಸುಪ್ರೀತಾ ಭವ ಸರ್ವದಾ ||
ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯೇ ನಮಃ | ಆವಾಹಯಾಮಿ, ಸ್ಥಾಪಯಾಮಿ ||
೪. ಪ್ರಧಾನ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಕುಂಕುಮಾರ್ಚನೆ (The Main Ritual)
- ಷೋಡಶೋಪಚಾರ: ದೇವಿಗೆ ಆಸನ, ಅರ್ಘ್ಯ, ಪಾದ್ಯ, ಸ್ನಾನಗಳನ್ನು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಗೆಜ್ಜೆ ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಬೇಕು.
- ಕುಂಕುಮಾರ್ಚನೆ: ದೇವಿಯ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾ ಅಥವಾ ಜಗನ್ಮಾತೆಯ ದಿವ್ಯ ನಾಮಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕುಂಕುಮಾರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು.
೫. ತೋರ ಗ್ರಂಥಿ ಪೂಜೆ (Sacred Thread Ceremony)
ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರವಾದ ಆಚರಣೆ ಇದಾಗಿದೆ.
- ವಿಧಾನ: ಒಂಬತ್ತು ಗಂಟುಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ, ಅರಿಶಿನ ನೀರಿನಿಂದ ನೆನೆಸಿದ ಹಳದಿ ದಾರವನ್ನು (ತೋರಂ) ಒಂದು ಹೂವಿನೊಂದಿಗೆ ದೇವಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
- ಮಂತ್ರ:
ದೋರಗ್ರಂಥಿ ಪೂಜಾ ಮಂತ್ರ:
ಕಮಲಾವಾಸನ್ಯೈ ನಮಃ ಪ್ರಥಮ ಗ್ರಂಥಿಂ ಪೂಜಯಾಮಿ |
ಪದ್ಮಾಲಯಾಯೈ ನಮಃ ದ್ವಿತೀಯ ಗ್ರಂಥಿಂ ಪೂಜಯಾಮಿ |
ವಿಷ್ಣುಪ್ರಿಯಾಯೈ ನಮಃ ತೃತೀಯ ಗ್ರಂಥಿಂ ಪೂಜಯಾಮಿ || - ಧಾರಣೆ: ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ಮನೆಯ ಮುತ್ತೈದೆಯರು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಈ ಪವಿತ್ರ ದಾರವನ್ನು ತಮ್ಮ ಬಲಗೈ ಮಣಿಕಟ್ಟಿಗೆ ಧರಿಸಬೇಕು.
೬. ಮಹಾ ನೈವೇದ್ಯ ಮತ್ತು ಮಂಗಳಾರತಿ (Grand Offerings & Arati)
- ನೈವೇದ್ಯ: ದೇವಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕಾಯಿ ಒಬ್ಬಟ್ಟು, ಪಾಯಸ, ಚಿತ್ರಾನ್ನ, ಮತ್ತು ಕೋಸಂಬರಿಯನ್ನು ಬಾಳೆಎಲೆಯ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.
- ಮಂಗಳಾರತಿ: ಕರ್ಪೂರ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪದ ಬತ್ತಿಯಿಂದ ಮಹಾಮಂಗಳಾರತಿಯನ್ನು ಬೆಳಗಬೇಕು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬವು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು:
ಭಾಗ್ಯದ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾರಮ್ಮ ನಮ್ಮಮ್ಮ ನೀ ಸೌಭಾಗ್ಯದ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾರಮ್ಮ |
ಹೆಜ್ಜೆಯ ಮೇಲೊಂದೆಜ್ಜೆಯನ್ನಿಡುತಾ ಗೆಜ್ಜೆಯ ಕಾಲಿನ ಧ್ವನಿಯನು ಮಾಡುತಾ ||
ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತದ ಪವಿತ್ರ ಹಿನ್ನೆಲೆ (Vratha Kathe Summary)
ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಶಿವನು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು. ಮಗಧ ದೇಶದ ಕುಂಡಿನಪುರ ಎಂಬ ನಗರದಲ್ಲಿ ಚಾರುಮತಿ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಪತಿವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸದ್ಗುಣಶೀಲ ನಾರಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು, ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಬರುವ ಎರಡನೇ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ತನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದಳು. ಚಾರುಮತಿಯು ತನ್ನ ನೆರೆಹೊರೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಾಗ, ದೇವಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವಳ ಮನೆ ಬಂಗಾರ ಮತ್ತು ಸೌಭಾಗ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ವ್ರತ ಆಚರಣೆ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು.
===============================================================
ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಗಳು
|| ಶ್ರೀ ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಶ್ಲೋಕ ||
ಪದ್ಮಾಸನೇ ಪದ್ಮಕರೇ ಸರ್ವಲೋಕೈಕ ಪೂಜಿತೇ |
ನಾರಾಯಣಪ್ರಿಯೇ ದೇವಿ ಸುಪ್ರೀತಾ ಭವ ಸರ್ವದಾ ||
ಲಕ್ಷ್ಮೀಂ ಕ್ಷೀರಸಮುದ್ರರಾಜತನಯಾಂ ಶ್ರೀರಂಗಧಾಮೇಶ್ವರೀಮ್ |
ದಾಸೀಭೂತಸಮಸ್ತದೇವವನಿತಾಂ ಲೋಕೈಕದೀಪಾಂಕುರಾಮ್ ||
ಶ್ರೀಮನ್ಮಂದಕಟಾಕ್ಷ防ಬ್ಧವಿಭವಬ್ರಹ್ಮೇಂದ್ರಗಂಗಾಧರಾಮ್ |
ತ್ವಾಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಕುಟುಂಬಿನೀಂ ಸರಸಿಜಾಂ ವಂದೇ ಮುಕುಂದಪ್ರಿಯಾಮ್ ||
|| ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತನಾಮಾವಳಿ (ಕುಂಕುಮಾರ್ಚನೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದದ್ದು) ||
ಓಂ ಪ್ರಕೃತ್ಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ವಿಕೃತ್ಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ವಿದ್ಯಾಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ಸರ್ವಭೂತಹಿತಪ್ರದಾಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ಶ್ರದ್ಧಾಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ವಿಭೂತ್ಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ಸುರಭ್ಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ಪರಮಾತ್ಮಿಕಾಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ವಾಚೇ ನಮಃ |
ಓಂ ಪದ್ಮಾಲಯಾಯೈ ನಮಃ || ೧೦ ||
ಓಂ ಪದ್ಮಾಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ಶುಚಯೇ ನಮಃ |
ಓಂ ಸ್ವಾಹಾಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ಸ್ವಧಾಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ಸುಧಾಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ಧನ್ಯಾಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ಹಿರಣ್ಮಯ್ಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ನಿತ್ಯಪುಷ್ಟಾಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ವಿಭಾವರ್ಯೈ ನಮಃ || ೨೦ ||
ಓಂ ಆದಿತ್ಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ದಿತ್ಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ದೀಪ್ತಾಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ವಸುಧಾಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ವಸುಧಾರಿಣ್ಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ಕಮಲಾಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ಕಾಂತಾಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ಕಾಮಾಕ್ಷ್ಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ಕಮಲಾಸನಾಯೈ ನಮಃ |
ಓಂ ಶ್ರದ್ಧಾಯೈ ನಮಃ || ೩೦ ||
|| ಶ್ರೀ ಅಷ್ಟಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸ್ತೋತ್ರಂ (ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು) ||
೧. ಆದಿಲಕ್ಷ್ಮಿ:
ಸುಮನಸ ವಂದಿತ ಸುಂದರಿ ಮಾಧವಿ, ಚಂದ್ರ ಸಹೋದರಿ ಹೇಮಮಯೇ |
ಮುನಿಗಣ ವಂದಿತ ಮೋಕ್ಷಪ್ರದಾಯಿನಿ, ಮಂಜುಳ ಭಾಷಿಣಿ ವೇದನುತೇ ||
ಪಂಕಜವಾಸಿನಿ ದೇವಸುಪೂಜಿತ, ಸದ್ಗುಣ ವರ್ಷಿಣಿ ಶಾಂತಿಯುತೇ |
ಜಯ ಜಯ ಹೇ ಮಧುಸೂದನ ಕಾಮಿನಿ, ಆದಿಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸದಾ ಪಾಲಯ ಮಾಮ್ ||
೨. ಧಾನ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ:
ಅಯಿಕಲಿ ಕಲ್ಮಷ ನಾಶಿನಿ ಕಾಮಿನಿ, ವೈದಿಕ ರೂಪಿಣಿ ವೇದಮಯೇ |
ಕ್ಷೀರ ಸಮುದ್ಭವ ಮಂಗಳ ರೂಪಿಣಿ, ಮಂತ್ರನಿವಾಸಿನಿ ಮಂತ್ರನುತೇ ||
ಮಂಗಳದಾಯಿನಿ ಅಂಬುಜವಾಸಿನಿ, ದೇವಗಣಾಶ್ರಿತ ಪಾದಯುತೇ |
ಜಯ ಜಯ ಹೇ ಮಧುಸೂದನ ಕಾಮಿನಿ, ಧಾನ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸದಾ ಪಾಲಯ ಮಾಮ್ ||
೩. ಧೈರ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ:
ಜಯವರವರ್ಷಿಣಿ ವೈಷ್ಣವಿ ಭಾರ್ಗವಿ, ಮಂತ್ರಸ್ವರೂಪಿಣಿ ಮಂತ್ರಮಯೇ |
ಸುರಗಣ ಪೂಜಿತ ಶೀಘ್ರಫಲಪ್ರದ, ಜ್ಞಾನvಇಕಾಸಿನಿ ಶಾಸ್ತ್ರನುತೇ ||
ಭವಭಯಹಾರಿಣಿ ಪಾಪವಿಮೋಚನಿ, ಸಾಧುಜನಾಶ್ರಿತ ಪಾದಯುತೇ |
ಜಯ ಜಯ ಹೇ ಮಧುಸೂದನ ಕಾಮಿನಿ, ಧೈರ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸದಾ ಪಾಲಯ ಮಾಮ್ ||
|| ಶ್ರೀ ಕನಕಧಾರಾ ಸ್ತೋತ್ರಂ (ಆರಂಭಿಕ ಶ್ಲೋಕಗಳು) ||
ಅಂಗಂ ಹರೇಃ ಪುಲಕಭೂಷಣಮಾಶ್ರಯಂತೀ |
ಭೃಂಗಾಂಗನೇವ ಮುಕುಲಾಭರಣಂ ತಮಾಲಮ್ ||
ಅಂಗೀಕೃತಾಖಿಲ ವಿಭೂತಿರಪಾಂಗಲೀಲಾ |
ಮಾಂಗಲ್ಯದಾಸ್ತು ಮಮ ಮಂಗಲದೇವತಾಯಾಃ || ೧ ||
ಮುಗ್ಧಾ ಮುಹುರ್ವಿದಧತೀ ವದನೇ ಮುರಾರೇಃ |
ಪ್ರೇಮತ್ರಪಾಪ್ರಣಿಹಿತಾಂvಇ ಗತಾಗತಾನಿ ||
ಮಾಲಾದೃಶೋರ್ಮಧುಕರೀವ ಮಹೋತ್ಪಲೇ ಯಾ |
ಸಾ ಸಾದೃಶಂ ದಿಶತು ಮೇ ಸಾಗರಾತ್ಮಜಾಯಾಃ || ೨ ||
ವಿಶ್ವಾಮರೇಂದ್ರಪದವಿಭ್ರಮದಾನದಕ್ಷಮ್ |
ಆನಂದಹೇತುರಧಿಕಂ ಮುರವಿದ್ವಿಷೋಪಿ ||
ಈಷನ್ನಿಷೀದತು ಮಯಿ ಕ್ಷಣಮೀಕ್ಷಣಾರ್ಧಮ್ |
ಇಂದೀವರೋದರಸಹೋದರಮಿಂದಿರಾಯಾಃ || ೩ ||
|| ಮಹಾ ಗಾಯತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರ ||
ಮಹಾ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರ:
ಓಂ ಭೂರ್ಭುವಃ ಸ್ವಃ |
ತತ್ಸವಿತುರ್ವರೇಣ್ಯಂ |
ಭರ್ಗೋದೇವಸ್ಯ ಧೀಮಹಿ |
ಧಿಯೋ ಯೋ ನಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ ||
ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರ:
ಓಂ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮ್ಯೈ ಚ ವಿದ್ಮಹೇ |
ವಿಷ್ಣುಪತ್ನ್ಯೈ ಚ ಧೀಮಹಿ |
ತನ್ನೋ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ ||
========================================================================